Skip Ribbon Commands
Skip to main content
Veggies

Die bestaan van geldige of redelike reëls is ʼn voorvereiste vir doeltreffende en billike dissipline in die werksplek. Werknemers moet ook van hierdie reëls bewus gemaak word en die reëls moet konsekwent toegepas word. Maar hoe hoog mag die werkgewer die perk stel?

Werkgewers behoort, so ver as moontlik, die reëls vir die werksplek op skrif te stel en seker maak dat die reëls behoorlik aan werknemers oorgedra word. Die gevolge van die oortreding van die reëls behoort ook uitgespel te word, veral as die oortreding tot ontslag kan lei. Soms neem werkgewers dit ʼn tree verder deur ʼn ‘zero-toleransie’-benadering tot sekere wangedrag in te stel. Dit bring die vraag voorhande oor hoe vêr die werkgewer hiermee kan gaan – beteken die feit dat die werkgewer ʼn zerotoleransie-beleid ingestel het, dat ʼn oortreder altyd ontslaan mag word?

Hierdie punt is in die saak van Shoprite Checkers (Pty) Ltd v Tokiso Dispute Settlement & others (gerapporteer in 2015) voor die Arbeidsappèlhof (AAH) oorweeg. Ten einde verlies van voorraad te bekamp, het die werkgewer ʼn reël ingestel wat van werknemers vereis om goedere in hulle besit by die sekuriteitsbeamptes te verklaar. Die betrokke werknemer was ná werk in besit van ʼn aanrolreukweerder (in haar handsak) en kon geen bewys van aankope verskaf nie. Die werknemer is van versuim om die item te verklaar, aangekla. Haar weergawe was dat sy vergeet het om dit te verklaar voor sy die winkel binne gegaan het. Sy het nietemin op die aanklag skuldig gepleit en is ontslaan. Sy het die saak na die CCMA verwys. Daar was verskeie leemtes in haar getuienis en die Kommissaris van die CCMA het die ontslag gehandhaaf. Op hersiening het die Arbeidshof bevind dat die ontslag nie ʼn billike straf was nie. Dit is deur die Arbeidsappèlhof bevestig.

ʼn Belangrike aspek van hierdie saak is dat die werknemer nie van diefstal aangekla is nie. Die werkgewer het nogtans getuig dat daar ʼn streng beleid is dat ʼn enkele oortreding van die reël rakende die verklaring van goedere tot ontslag kan lei. Die AAH het, op grond van die feite van hierdie saak, beslis dat daar geen bewyse was dat hierdie benadering of beleid aan werknemers bekend was nie. Dit was ook teenstrydig met die werkgewer se gedragskode, wat bepaal dat die oortreding “tot ʼn dissiplinêre straf, ontslag ingesluit, kan lei”. Onder hierdie omstandighede het die AAH tot die gevolgtrekking gekom dat, ten spyte van die feit dat die werknemer nie ʼn goeie of betroubare getuie was nie, sy op die aanklag van die verbreking van die reël skuldig gepleit het, en dat daar versagtende en ander omstandighede was wat die uitkoms moes beïnvloed het. Die AAH se siening was dat ʼn finale skriftelike waarskuwing, eerder as ontslag, die gepaste straf was.

Die hof het dit nodig geag om die volgende algemene opmerkings rakende ʼn ‘zero-toleransie’- benadering te maak:

“… die reg laat ʼn werkgewer nie toe om ʼn zero-toleransie-benadering vir alle oortredings in te stel, ongeag van die toepaslikheid of proporsionaliteit ten opsigte van die oortreding, en dan van ʼn kommissaris te verwag om by sodanige benadering in te val nie. Die toets ten opsigte van ontslag is Arbeidsnuus vir Besigheidseienaars April 2016 2. billikheid en ʼn werkgewer kan nie daaruit kontrakteer of, as’t ware, ʼn ‘geen toegang-gebied’ vir kommissarisse daarstel nie.”

Wat as die werkgewer in hierdie geval ʼn ander benadering gevolg het? Soos hierbo genoem, is daar aan die werknemer die geleentheid gebied om bewys van aankope vir die goedere te lewer, wat sy in gebreke gebly het om te doen. Haar getuienis oor wat op daardie betrokke dag gebeur het, was van teenstrydighede deurspek. ʼn Mens moet wonder of daar enigsins ʼn ander uitkoms sou wees indien die hoof aanklag diefstal was, met versuim om goedere te verklaar as alternatief.

Aan die begin van hierdie artikel het ons na die basiese vereistes vir doeltreffende en billike dissipline verwys. Maar daar is ʼn paar bykomende lesse wat uit hierdie saak geleer kan word. Eerstens beteken die aanbring van ʼn ‘zero-toleransie’-etiket op ʼn oortreding nie dat ontslag altyd toepaslik is nie. Tweedens moet die werkgewer, veral waar strenger reëls geld, doodseker maak dat werknemers van hierdie reël en die moontlike gevolge van die oortreding daarvan, bewus gemaak word. Derdens moet werkgewers deeglik nadink oor die formulering van dissiplinêre klagtes, veral as dit blyk dat daar ʼn element van oneerlikheid betrokke is.

Artikel verskaf deur Jan Truter van Labourwise

www.labourwise.co.za iis ʼn aanlyn-diens ten opsigte van arbeidsverhoudinge, wat daarop gemik is om werkgewers met die implementering van doeltreffende arbeidsverhoudinge te help. Kontak hulle via die webtuiste, of by info@labourwise.co.za.

 

 

Begunstigdefondse en die WerkgewerBegunstigdefondse en die Werkgewerhttp://www.sanlam.co.za/businessblog/artikels/Pages/begunstigdefondse-en-die-werkgewer.aspxhttp://www.sanlam.co.za/businessblog/PublishingImages/Retirement_fund_Banner.jpg, /businessblog/PublishingImages/Retirement_fund_Banner.jpg6/15/2018 11:07:50 AM01063aspxhttp://www.sanlam.co.za/businessblog/artikels/Pages/Forms/AllItems.aspxhtmlFalseaspx2018-06-11T22:00:00ZIn hierdie artikel, onthul David Thomson, Senior Regsadviseur van Sanlam Trust, die verrassende statistieke wat onlangs in die “Sanlam Besigheidsmark Survey” vir 2018 deurgegee is.
Droogte en die diensverhoudingDroogte en die diensverhoudinghttp://www.sanlam.co.za/businessblog/artikels/Pages/droogte-en-die-diensverhouding.aspxhttp://www.sanlam.co.za/businessblog/PublishingImages/Drought_ArticleBlogBanner.jpg, /businessblog/PublishingImages/Drought_ArticleBlogBanner.jpg3/7/2018 11:57:58 AM01093aspxhttp://www.sanlam.co.za/businessblog/artikels/Pages/Forms/AllItems.aspxhtmlFalseaspx2018-03-06T22:00:00ZDie moontlike impak van die droogte op die diensverhouding moet nie onderskat word nie. Dit kan die werknemer se reg op vergoeding raak, indien dit vir werknemers onmoontlik word om te werk.

 Related Posts

 

 

Waarom 'n evaluasie van die verpakking van jou waarde-aanbod nodig isWaarom 'n evaluasie van die verpakking van jou waarde-aanbod nodig ishttp://www.sanlam.co.za/businessblog/artikels/Pages/die-evaluasie-van-jou-waarde.aspxhttp://www.sanlam.co.za/businessblog/PublishingImages/Tips_ArticleBlogBanner.jpg, /businessblog/PublishingImages/Tips_ArticleBlogBanner.jpg6/24/2016 7:21:58 AM01086aspx3926http://www.sanlam.co.za/businessblog/artikels/Pages/Forms/AllItems.aspxhtmlFalseaspx2016-06-08T22:00:00ZIn ʼn wêreld waar die verbruiker koning is, raak dit al hoe moeiliker om jou produk of diens van dié van jou mededingers te onderskei, aangesien tegnologiese vordering dit moontlik maak om, ʼn presiese weergawe van ʼn produk of diens te maak.
Vrywillige WerkersVrywillige Werkershttp://www.sanlam.co.za/businessblog/artikels/Pages/vrywillige-werkers.aspxhttp://www.sanlam.co.za/businessblog/PublishingImages/LabourNews2_ArticleBlogBanner.jpg, /businessblog/PublishingImages/LabourNews2_ArticleBlogBanner.jpg7/14/2016 12:47:29 PM085412aspx5346http://www.sanlam.co.za/businessblog/artikels/Pages/Forms/AllItems.aspxhtmlFalseaspx2016-07-13T22:00:00ZAlle werkers, onbetaalde vrywilligers ingesluit, het ʼn grondwetlike reg op billike arbeidspraktyke. Tog word “onbetaalde werknemers wat vir welsynsorganisasies werk” spesifiek van die bepalings van die Wet op Basiese Diensvoorwaardes uitgesluit.

 Most Read

Sanlam Life Insurance is a licensed financial service provider.
Copyright © Sanlam