Skip Ribbon Commands
Skip to main content
Veggies

As jy wil bepaal hoe jou sake na jou dood gehanteer moet word, maak asseblief seker dat jy dit volledig in jou testament, of in ʼn kodisil (aanhangsel) daartoe, uiteensit.

ʼn Ooreenkoms wat voorgee om die proses van erfopvolging te reguleer, is ingevolge Suid-Afrikaanse wetgewing ongeldig. Hiermee bedoel ek ʼn reëling tussen twee of meer persone dat sommige of al die eiendom van een van die persone post mortem (na iemand se dood) aan ʼn ander persoon of persone sal toeval, en dat sy of haar sake op ʼn ooreengekome wyse gehanteer sal word.

Sodanige ooreenkoms staan as ʼn pactum successorium bekend. Dit is ongeldig en dus onafdwing-baar.

Dit wysig ook nie, of voeg op enige wyse iets tot die persoon se testament toe nie.

Hierdie beginsel in ons gemene reg het sy oorsprong in Romeins-Hollandse reg en word deur ons howe gevolg.

Die uitsprake in Borman and de Vos, NNO and another v Potgietersrusse Tabakkorporasie Bpk and another 1976 (3) SA 488 (A), and McAlpine v McAlpine NO and another 1977 (1) SA 736 (A) verwys. Albei is appèlhofbeslissings.

Die kenmerke van sodanige ooreenkoms waarteen beswaar gemaak word, is eerstens, dat dit die persoon se reg op vryheid van erflating beperk, en tweedens, dat dit ʼn omseiling van die vereiste formaliteite vir die opstel van ʼn geldige testament is. laasgenoemde verpligtinge is statutêr van aard. Sodanige ooreenkoms word as 'contra bonos mores' – teenstrydig met die moraliteit van die samelewing – beskou.

Byvoorbeeld, twee persone kom (verbaal of skriftelik) ooreen om hulle boedels (of gedeeltes daarvan) aan mekaar te bemaak. Dit is ongeldig. Indien een of albei van hulle sonder ʼn testament sterf, is hulle intestaat. As hulle voorheen ʼn geldige testament opgestel het, sal dit afdwingbaar wees – ongeag die daaropvolgende 'reëling'. ʼn Testament is nie ʼn ooreenkoms nie – dit is ʼn 'eenrigting'-opdrag wat ingevolge die Wet op Testamente daargestel is en kan op enige tydstip eensydig herroep word.

Dit wil nie sê dat elke ooreenkoms wat ʼn persoon voor sy of haar afsterwe aangegaan het, ongeldig is nie. Nee! ʼn Geldige ooreenkoms aangegaan, soos ʼn verbandlening, huurkoop, vervreemding van grond ens. – wat voor die dood in werking getree het, is teen die bestorwe boedel en eksekuteur afdwingbaar.

Die verskil tussen ʼn kontrak wat bindend op die boedel is, en ʼn pactum successorium, is dat laasgenoemde slegs na afsterwe in werking sal tree – wat weens bogenoemde redes nie toelaatbaar is nie.

Ek het onlangs met ʼn saak te doen gehad waar die testatrise ʼn 'ooreenkoms' met haar huurder onderteken het, waarvolgens hy (die huurder) na haar dood vry van huur uit die gehuurde kothuis na die hoofhuis kon trek; van fondse uit die boedel voorsien sal word en vir ʼn onbeperkte tyd daar mag woon. Die huurder is nie as ʼn erfgenaam in die testament benoem nie. Hierdie ooreenkoms is ongeldig verklaar. Die bepalings en voorwaardes van die testament het voorsiening gemaak dat die eiendom na die oorledene se erfgename oorgedra word. Dit is gedoen, sonder enige verpligtinge teenoor die voormalige huurder. Natuurlik sou die huurooreenkoms, sover dit die kothuis op eiendom aangaan, bindend op die erfgename bly, tot en met die stakingsdatum van die huur-ooreenkoms, aangesien die huurooreenkoms voor dood aangegaan is en in werking getree het.

Dit is belangrik om in gedagte te hou dat ʼn behoorlik-saamgestelde koop-en-verkoopsooreenkoms (wat in vorige uitgawes gedek is), wat tydens die aandeelhouer se leeftyd aangegaan is en wederkerige regte en verpligtinge tussen die partye daarstel terwyl hulle nog lewe, nie ʼn ooreenkoms is om te erf nie. Met die afsterwe van die versekerde word opskortende voorwaardes in werking gestel en vind die verkope plaas. Dit is deel van ʼn algemene en sinvolle besigheidspraktyk en word ook kragtens die Wet op Boedelbelasting erken. Dit is nie ʼn pactum successorium nie.

Artikel geskryf deur David Thomson, Senior Regsadviseur, Sanlam Trust

 

 

Die implementering van jou truststrategieDie implementering van jou truststrategiehttp://www.sanlam.co.za/businessblog/artikels/Pages/die-implementering-van-jou-truststrategie.aspxhttp://www.sanlam.co.za/businessblog/PublishingImages/implementing-your-trust.jpg, /businessblog/PublishingImages/implementing-your-trust.jpg6/25/2019 9:08:38 AM0407aspxhttp://www.sanlam.co.za/businessblog/artikels/Pages/Forms/AllItems.aspxhtmlFalseaspx2019-06-24T22:00:00ZJy het die raad van kenners oor die rol van ʼn trust as deel van jou algehele finansiële en boedelbeplanning ingewin.
5 Dinge wat jou besigheid ten goede sal verbeter (Artikel 1 van 2)5 Dinge wat jou besigheid ten goede sal verbeter (Artikel 1 van 2)http://www.sanlam.co.za/businessblog/artikels/Pages/dinge-wat-jou-besigheid-ten-goede-sal-verbeter.aspxhttp://www.sanlam.co.za/businessblog/PublishingImages/things_that_chnge_banner.jpg, /businessblog/PublishingImages/things_that_chnge_banner.jpg3/20/2019 5:58:51 AM088aspx78http://www.sanlam.co.za/businessblog/artikels/Pages/Forms/AllItems.aspxhtmlFalseaspx2019-03-18T22:00:00ZOns is almal op soek na daardie towerformule vir sukses en meer in ons besighede. Raad wat vir die een besigheid werk, werk nie noodwendig vir ʼn ander een nie.

 Related Posts

 

 

Die besluit om werkers oortollig te verklaarDie besluit om werkers oortollig te verklaarhttp://www.sanlam.co.za/businessblog/artikels/Pages/die-besluit-om-werkers-oortollig-te-verklaar.aspxhttp://www.sanlam.co.za/businessblog/PublishingImages/retrench-blog.jpg, /businessblog/PublishingImages/retrench-blog.jpg6/12/2019 10:29:47 AM046352aspx203http://www.sanlam.co.za/businessblog/artikels/Pages/Forms/AllItems.aspxhtmlFalseaspx2019-06-11T22:00:00ZOm werknemers met ʼn fait accompli te konfronteer, kan die proses die nekslag toedien. Maar beteken dit dat ʼn werkgewer nie enige mening mag vorm voordat daar gekonsulteer is nie?
Die afswaai in besigheidswinste en die implikasies daarvanDie afswaai in besigheidswinste en die implikasies daarvanhttp://www.sanlam.co.za/businessblog/artikels/Pages/die-afswaai-in-besigheidswinste-en-die-implikasies-daarvan.aspxhttp://www.sanlam.co.za/businessblog/PublishingImages/SanlamBlogThedownturninbusiness.jpg, /businessblog/PublishingImag/businessblog/PublishingImages/SanlamBlogThedownturninbusiness.jpges/SanlamBlog_The%20downturn%20in%20business.jpg6/24/2016 7:26:27 AM091703aspx4965http://www.sanlam.co.za/businessblog/artikels/Pages/Forms/AllItems.aspxhtmlFalseaspx2016-05-11T22:00:00ZSuid-Afrikaanse besighede is onder druk. Die totale netto bedryfsoorskot (NBO) vir alle korporasies (verteen-woordigend van besigheidsverdienste) het verlede jaar met 3.8% gedaal.

 Most Read

Sanlam Life Insurance is a licensed financial service provider.
Copyright © Sanlam